Η σπονδυλόλυση ορίζεται ως η «λύση της συνέχειας του οστού» δηλαδή  κάταγμα του σπονδύλου.  Πρόκειται για κάταγμα στο τόξο του σπονδύλου ανάμεσα στις άνω και κάτω αρθρικές επιφάνειες. (εικόνα 1)

Η σπονδυλόλυση ευθύνεται κατά 47% για  οσφυαλγίες σε άτομα κάτω των 18 ετών σε σύγκριση μόλις το 5% σε άτομα πέραν της ηλικίας των 21 ετών. Η ύπαρξη οστικού οιδήματος (απαραίτητη η διαγνωστική εξέταση) είναι ένα από τα πρώτα συμπτώματα πριν ακολουθήσει το κάταγμα που προαναφέρθηκε. Τα κατάγματα κοπώσεως όπως αναφέρονται (stress fractures) προέρχονται από επαναλαμβανόμενες κινήσεις συνήθως έκταση της σπονδυλικής στήλης κατά την άθληση σε συνδυασμό με στροφή. Συχνότερα εμφανίζεται στο Ο5 σπόνδυλο καθώς πιο σπάνια στο Ο4 και Ο3.

Από μελέτες που έγιναν το ανδρικό φύλο είναι πιο επιρρεπές, ενώ κάποια αθλήματα παρουσιάζουν μεγαλύτερο ποσοστό εμφάνισης . Ξεκινώντας στην κορυφή βρίσκονται  οι καταδύσεις και ακολουθούν η άρση βαρών , πάλη, ενόργανη , στίβος κ.α.

Η σπονδυλολίσθηση εμφανίζεται υπό διαφορετικές αιτίες πρόκλησης στο 11.5% του γενικού πληθυσμού. Παρατηρείται όταν ένας σπόνδυλος ολισθαίνει προς τα εμπρός σε σχέση με τον γειτονικό του. Απαραίτητη προϋπόθεση για ύπαρξη σπονδυλολίσθησης είναι η προΰπαρξη αμφίπλευρης σπονδυλόλυσης. Συχνότερη εμφάνιση στον αθλητισμό είναι η ισθμικού τύπου .

Η κατηγοριοποίηση γίνεται με την κλίμακα  Meyerding (1932) η οποία εκφράζει την εκατοστιαία μετατόπιση του σπονδύλου σε πρόσθιο-οπίσθιο άξονα. (εικόνα 2)

Η διάγνωση γίνεται από ιατρό συνήθως ορθοπεδικό με κλινική εξέταση εφαρμόζοντας κάποια τεστ καθώς και από διαγνωστική εξέταση με αξονικό ή μαγνητικό τομογράφο.

Σπονδυλολισθήσεις της τάξεως 1ου και 2ου βαθμού αντιμετωπίζονται συντηρητικά ενώ 3ου και 4ου συνήθως επεμβατικά.

Η συντηρητική αντιμετώπιση περιλαμβάνει παύση της δραστηριότητας μέχρι και 6 μήνες σε κάποιες περιπτώσεις, ασκησιολόγιο το οποίο πρέπει να αναπροσαρμόζεται κατά την διάρκεια της αποκατάστασης καθώς και χρήση φυσιοθεραπευτικών μέσων  ζώνη στήριξης με μπανέλες , νάρθηκα και άλλων τεχνικών. Σημαντικό κομμάτι όπου δίνεται και η μεγαλύτερη σημασία είναι η ενδυνάμωση του κορμού και συγκεκριμένα το εν τω βάθει κοιλιακό τοίχωμα (εγκάρσιος κοιλιακός) , πολυσχιδείς μύες της σπονδυλικής στήλης καθώς και μια σειρά διατάσεων του κορμού και των κάτω άκρων.

Επομένως υπάρχει τρόπος να προλάβουμε μία τυχών σπονδυλόλυση ή ακόμα και σπονδυλολίσθηση σε ενεργά άτομα του αθλητικού χώρου, αφού συμβουλευτούν τον ιατρό ή τον φυσικοθεραπευτή τους και έπειτα από κλινική και ίσως διαγνωστική εξέταση λάβουν το ασκησιολόγιο που τους ταιριάζει.

 

                                                                                                                        

   Νικολάου Ευάγγελος

Φυσικοθεραπευτής , MSc