Είναι μια κοινή επίκτητος δερματοπάθεια που χαρακτηρίζεται από έντονες περιγεγραμμένες αποχρωματισμένες κηλίδες.

Πρόκειται για μια διαταραχή της μελάχρωσης όπου τα μελανοκύτταρα καταστρέφονται.

Ποιοι προσβάλλονται από τη Λεύκη;

Προσβάλλει αδιακρίτως τον ανδρικό και γυναικείο πληθυσμό του πλανήτη, ανεξάρτητα από το φωτότυπο του δέρματος ή τη φυλή και μπορεί να πρωτοεμφανισθεί σε άτομα κάθε ηλικίας . Η Λεύκη έχει αποδειχθεί ότι είναι συνηθισμένη σε άτομα με άλλες αυτοάνοσες νόσους όπως θυρεοειδική δυσλειτουργία, σακχαρώδης διαβήτη, γυροειδής αλωπεκία, μεγαλοβλαστική αναιμία κ.τ.λ.

Προκαλείται λόγω της έλλειψης των λειτουργικών μελανοκυττάρων, αποχρωματισμός του δέρματος σαν συνέπεια της διακοπής μεταφοράς της μελανίνης προς τα κερατινοκύτταρα που το περιβάλλουν.

Η συχνότητα εμφάνισης της κυμαίνεται από 0,1% – 2% στους περισσότερους πληθυσμούς της γης με εξαίρεση περιοχές με γενετικές και περιβαλλοντικές επιδράσεις (υγρασία, θερμοκρασία, ηλιοφάνεια) όπου το ποσοστό φθάνει το 8,8% όπως σε Ινδία – Ν. Αμερική. Στο 20 – 38% των ασθενών διαπιστώνουμε ότι υπάρχουν συγγενείς α’ και β’ βαθμού να έχουν λεύκη. Τα δε γενετικά δεδομένα μιλούν για κληρονομικότητα πολυπαραγοντική – γονιδιακή που δεν υπακούει στους νόμους του Μendel και που οφείλεται σε μια ανωμαλία που αλλοιώνει τη σύνθεση και διανομή της μελανίνης ή αλλάζει τη βιολογία του μελανοσώματος (μεταφορά – βιογένεση – μελανοποίηση)

Τα ακριβή αίτια της λεύκης ωστόσο παραμένουν αδιευκρίνιστα.

Ποιά είναι τα συμπτώματα της Λεύκης; 

Οι αποχρωματισμένες κηλίδες εντοπίζονται στο σώμα και είναι διαφόρων μεγεθών συνήθως σε σημεία που εκτίθενται στον ήλιο, όπως – πρόσωπο – χείλη – χέρια – πόδια – βραχίονες . Άλλες προσφιλείς περιοχές είναι οι αγκώνες – τα γόνατα – οι μαστοί – το στέρνο και περιοχές που το δέρμα περιβάλλει κοιλότητες, όπως γύρω από τα μάτια, το στόμα, τον ομφαλό, τα γεννητικά όργανα, τον πρωκτό. Αρκετά συχνά παρατηρείται αποχρωματισμός στα φρύδια, τις βλεφαρίδες και γενικά σε όλα τα έντριχα σημεία του σώματος.

Το δέρμα με τη λεύκη δεν διαφέρει σε τίποτε από το υγιές, ως προς την όψη και την αφή, παρά μόνο στην περιοχή των βλαβών, και σε ορισμένες περιπτώσεις παρουσιάζεται κνησμός και υπερίδρωση. Η λεύκη δεν ανήκει στα λοιμώδη ή μεταδοτικά νοσήματα και δεν μεταδίδεται με σωματική επαφή από τον πάσχοντα στους υγιείς.

Πoιοί παράγοντες επηρεάζουν την επέκταση των κηλίδων;

Δυστυχώς δεν έχει βρεθεί τρόπος για να προβλέψουμε την επέκταση των κηλίδων της λεύκης. Συνήθως η διαταραχή είναι προϊούσα και με την πάροδο του χρόνου εξαπλώνεται και σε άλλα σημεία του σώματος. Σε μικρότερα ποσοστά οι κηλίδες παραμένουν σταθερές για δεκαετίες. Τέλος σε ορισμένα άτομα η εξάπλωση είναι ταχεία με αποτέλεσμα την πρόκληση πανικού και σε άλλα βραδεία και μάλιστα για αρκετά χρόνια.

Την επέκταση μπορεί να υποβοηθήσουν διάφοροι παράγοντες που ταυτίζονται με τους εκλυτικούς παράγοντες της λεύκης, όπως :

  1. Τραυματισμοί του δέρματος: Εκδορές ή απλές κακώσεις ή σημαντικές βλάβες από ατυχήματα, χημικά εγκαύματα, ηλιακά εγκαύματα (φαινόμενο koepbner – ισομορφική απόκριση).
  2. Εντονο stress: Ψυχοπιεστικά φαινόμενα καθημερινότητας – θάνατοι – απογοητεύσεις – απώλειες.
  3. Ορμονικές διαταραχές όπως εγκυμοσύνη, εμμηνόπαυση, εφηβεία.
  4. Κυτταροτοξικά – Χημικά ατυχήματα (μενοβενζίνη)

Μορφές Λεύκης

Υπάρχουν πολλοί διαχωρισμοί. Οι επικρατέστεροι είναι:

  1. Εστιακή= Ο αποχρωματισμός αφορά μία ή μερικές περιοχές.
  2. Τμηματική = Οι βλάβες εμφανίζονται μονόπλευρα (συνήθως ακολουθούν την πορεία των δερμοτόμων).
  3. Γενικευμένη = Ο αποχρωματισμός αφορά διαφορετικά σημεία του σώματος και καταλαμβάνει μεγάλο τμήμα της επιφανείας αυτού.

Τι είναι αυτό που καθορίζει το χρώμα του δέρματος;

Το χρώμα του δέρματος καθορίζεται από την απορρόφηση της ακτινοβολίας του ηλιακού φωτός από τις χρωστικές του δέρματος:

        α) μελανίνη (επιδερμίδα)

        β) αιμοσφαιρίνη (αγγεία)

        γ) καρωτενοειδή (υποδόριο ιστό)

Η λεύκη είναι συνέπεια της απουσίας της Μελανίνης από τα μελανινοκύτταρα.

Η Μελανίνη είναι η ουσία που προσδίδει το χρώμα στο δέρμα, τα μαλλιά και τα μάτια και παράγεται μέσω των μελανοκυττάρων της επιδερμίδας και του τριχοσμηγματογόνου θύλακα.

Ποιά είναι η επίδραση της Λεύκης στον ψυχικό κόσμο των ασθενών;

  1. Η λεύκη έχει δραματική επίδραση στην αυτοπεποίθηση, την ποιότητα ζωής , την ευεξία , την εργασία, την οικογενειακή-σεξουαλική και κοινωνική ζωή των ασθενών.
  2. Η αλλαγή της εμφάνισης που είναι συνέπεια της δυσμορφίας , προκαλεί σημαντικά αισθητικά προβλήματα, συχνά με σοβαρές σωματοψυχικές και ψυχοσωματικές επιπτώσεις, επηρεάζοντας ριζικά το ρυθμό ζωής των ασθενών και οδηγώντας τους πολλές φορές στην κοινωνική απομόνωση.
  3. Τα προβλήματα είναι εντονότερα όταν η παραμόρφωση αφορά το πρόσωπο, τα χέρια, τα πόδια ή τα γεννητικά όργανα, ιδίως των νεαρών γυναικών.
  4. Ακόμη η κακή ψυχολογία των ασθενών με λεύκη συχνά αλλοιώνει τον χαρακτήρα τους με αποτέλεσμα να γίνονται επιθετικοί και δύστροποι ή παρεμβαίνει στην προσωπικότητα τους κάνοντάς τους δυστυχισμένους και αδύναμους να προσαρμοσθούν στην νέα μορφή του σώματός τους, ιδίως όταν οι αλλαγές γίνονται γρήγορα.
  5. Δυστυχώς ακόμη και ο βαθμός της διαταραχής της ψυχολογίας που είναι συνέπεια της διαφορετικότητας που αισθάνονται δεν είναι ανάλογος του μεγέθους της έκτασης των βλαβών, αλλά περισσότερο εξαρτάται από το νεαρό της ηλικίας, το μειωμένο εγώ και την αρνητική επίδραση του κοινωνικού στίγματος ιδίως στον ελληνικό χώρο.

Έτσι μπορούμε να κατανοήσουμε την ψυχοκοινωνική και επαγγελματική διάσταση της ψυχοδερματολογικής διαταραχής όπως είναι η λεύκη.

Βέβαια η διαπίστωση των ψυχοδερματολογικών προβλημάτων και ο όρος ψυχοδερματολογική διαταραχή μπορεί να τρομάζει τον ασθενή, ο οποίος συχνά ντρέπεται ή φοβάται ή και πανικοβάλλεται όταν αξιολογεί κατ’ιδίαν το μέγεθος των ψυχολογικών του προβλημάτων.

Είναι τεκμηριωμένο όμως, επιστημονικά ότι η συναισθηματική κατανόηση, η ψυχολογική στήριξη και γενικότερα η παρέμβαση ενός ψυχολόγου βελτιώνει την ψυχολογία των ασθενών αλλά και την πορεία της ίδιας της νόσου.